Anasayfa







Sempozyum: Değerler Eğitimi Sempozyumu
İnsanın Yaratılışında Fıtrat- Değer İlişkisi ve Fıtrata Müdâhale / Değerlerin Aşınması
Ali Çelik
Bildiri Özeti:
Fıtrat kavramı kelime olarak, Kur`an`da ondokuz yerde aynı kökten değişik türevleriyle geçmektedir. Yarmak, ikiye ayırmak, yaratmak, icad etmek mânâlarına gelen (Fa-ta-ra) kökünden isim olup, yaratılış, belli yetenek ve yatkınlığa sahip oluş anlamında kullanılır. İlk yaratılış, bir bakıma, mutlak yokluğun, yarılarak içinden varlığın çıkması şeklinde telakkî edildiğinden, fıtrat kelimesiyle ifâde edilmiştir. Buna göre fıtrat, ilk yaratılış ânında varlık türlerinin temel yapısını, karakterini ve henüz dış tesirlerden etkilenmemiş olan ilk durumunu belirtir.

Bütün varlığın yaratılışı sırasında Allah`ın türlere kazandırdığı bu temel yapıdan dolayı, aynı kökten gelen fâtır kelimesi, Kur`an`da Allah`ın isimlerinden biri olarak zikredilmiştir. - İnsan denilen varlığın ilk yaratılışında kendisine verilen bu ilk yaratılış özellikleri yani değerler, insanlıkta yerleşen ve zarardan sâlim olarak iyiliği arama amacından doğan iyi adetler olup, fıtratın esaslarıyla ilgilidir. Şayet fıtrat kendi başına bırakılırsa, fıtrata uygun olanı tercih eder. Değer ise, çok genel anlamıyla değer, Olguya verilen önem ya da Öznenin olguya yüklediği nitelik. şeklinde tarif edilecek olursa, olguya yüklediği nitelik diye ifade edilen bir takım değer hükümlerini koyan öznenin durumu, neliği ve kimliği sorunu ortaya çıkmaktadır.

Yani değerlerin kaynağı sorunu? Değerlerin kaynağı ilâhî mi yoksa insânî mi? bu değerler hakkında insanın farkındalığı ne derecede olduğu sorunudur. İnsanımızın zihin dünyası karışıktır. Neye nasıl inanacağı, neyi nasıl düşüneceğinin şaşkınlığı içindedir. İnsanlardaki benlik duygusunun şişirilmesi, beraberinde bireyselciliği (individualizm) getirmiş, artık insanlar, bağımsız ve ben merkezli düşünmeyi ve davranmayı esas alan bir düşünce anaforu içine girmeye başlamışlardır. ve böyle bir anlayış, sahip oldukları değerler dünyasını da olumsuz yönde etkilemiş ve buna paralel olarak bir takım çözülmeler gözlenmeye başlanmıştır

Çağımızda, bilgi teknolojisindeki hızlı değişim, iletişim alanındaki gelişmeler, küçülen, global bir köy haline gelen dünyamızda kültürler arası etkileşimin artması; özellikle baskın kültürlerin, insanları yoğun bir bilgi bombardımanı altına alması, toplumların sahip oldukları değer lerinin aşınmasına, zamanla kaybolmasına neden olabilmektedir. Bu gün insanlığın, sağduyu, hak ve hürriyetler, insan hakları, tabiî hukuk, evrensel ahlak ilkeleri gibi terimlerle açıklamaya çalıştığı, insanlık onurunu savunan, insan denilen bu yüce varlığa, hak ettiği yerin verilmesini isteyen pek çok talep, aslında insan fıtratında/onun dejenerasyona uğramamış temiz ve pâk yaratılışında var olan değerlerin zedelenmesi, aşındırılması ve hatta yok sayılması sonucu kendi öz benliğine karşı yabancılaşmasını engelleme talepleridir. Biz bu tebliğimizde İnsanın yaratılışında Fıtrat- Değer ilişkisi ve Fıtrata Müdâhale / Değerlerin Aşınması konusunu ele alacağız.
Anahtar Sözcükler:


Sempozyum: Değerler Eğitimi Sempozyumu
İnsanın Yaratılışında Fıtrat- Değer İlişkisi ve Fıtrata Müdâhale / Değerlerin Aşınması
Ali Çelik
Abstract : Fıtrat kavramı kelime olarak, Kur`an`da ondokuz yerde aynı kökten değişik türevleriyle geçmektedir. Yarmak, ikiye ayırmak, yaratmak, icad etmek mânâlarına gelen (Fa-ta-ra) kökünden isim olup, yaratılış, belli yetenek ve yatkınlığa sahip oluş anlamında kullanılır. İlk yaratılış, bir bakıma, mutlak yokluğun, yarılarak içinden varlığın çıkması şeklinde telakkî edildiğinden, fıtrat kelimesiyle ifâde edilmiştir. Buna göre fıtrat, ilk yaratılış ânında varlık türlerinin temel yapısını, karakterini ve henüz dış tesirlerden etkilenmemiş olan ilk durumunu belirtir.

Bütün varlığın yaratılışı sırasında Allah`ın türlere kazandırdığı bu temel yapıdan dolayı, aynı kökten gelen fâtır kelimesi, Kur`an`da Allah`ın isimlerinden biri olarak zikredilmiştir. - İnsan denilen varlığın ilk yaratılışında kendisine verilen bu ilk yaratılış özellikleri yani değerler, insanlıkta yerleşen ve zarardan sâlim olarak iyiliği arama amacından doğan iyi adetler olup, fıtratın esaslarıyla ilgilidir. Şayet fıtrat kendi başına bırakılırsa, fıtrata uygun olanı tercih eder. Değer ise, çok genel anlamıyla değer, Olguya verilen önem ya da Öznenin olguya yüklediği nitelik. şeklinde tarif edilecek olursa, olguya yüklediği nitelik diye ifade edilen bir takım değer hükümlerini koyan öznenin durumu, neliği ve kimliği sorunu ortaya çıkmaktadır.

Yani değerlerin kaynağı sorunu? Değerlerin kaynağı ilâhî mi yoksa insânî mi? bu değerler hakkında insanın farkındalığı ne derecede olduğu sorunudur. İnsanımızın zihin dünyası karışıktır. Neye nasıl inanacağı, neyi nasıl düşüneceğinin şaşkınlığı içindedir. İnsanlardaki benlik duygusunun şişirilmesi, beraberinde bireyselciliği (individualizm) getirmiş, artık insanlar, bağımsız ve ben merkezli düşünmeyi ve davranmayı esas alan bir düşünce anaforu içine girmeye başlamışlardır. ve böyle bir anlayış, sahip oldukları değerler dünyasını da olumsuz yönde etkilemiş ve buna paralel olarak bir takım çözülmeler gözlenmeye başlanmıştır

Çağımızda, bilgi teknolojisindeki hızlı değişim, iletişim alanındaki gelişmeler, küçülen, global bir köy haline gelen dünyamızda kültürler arası etkileşimin artması; özellikle baskın kültürlerin, insanları yoğun bir bilgi bombardımanı altına alması, toplumların sahip oldukları değer lerinin aşınmasına, zamanla kaybolmasına neden olabilmektedir. Bu gün insanlığın, sağduyu, hak ve hürriyetler, insan hakları, tabiî hukuk, evrensel ahlak ilkeleri gibi terimlerle açıklamaya çalıştığı, insanlık onurunu savunan, insan denilen bu yüce varlığa, hak ettiği yerin verilmesini isteyen pek çok talep, aslında insan fıtratında/onun dejenerasyona uğramamış temiz ve pâk yaratılışında var olan değerlerin zedelenmesi, aşındırılması ve hatta yok sayılması sonucu kendi öz benliğine karşı yabancılaşmasını engelleme talepleridir. Biz bu tebliğimizde İnsanın yaratılışında Fıtrat- Değer ilişkisi ve Fıtrata Müdâhale / Değerlerin Aşınması konusunu ele alacağız.
Keywords :
Dokümanlar / Documents
0506 891 83 48 | 0541 434 54 24
0312 425 90 90 | 0549 548 06 30
Bu web sitesinde yer alan bütün görsel ve yazılı materyallerin telif hakları Pegem Akademi Yayıncılık'a aittir.
Her hakkı saklıdır. 2005-2018 © Pegem Akademi Yayıncılık.
.