Arayış İlmin Yolunda İrfanın İzinde

BİR İSMİN GÖLGESİNDE
Zamanın sessiz akan nehrinde, her asrın semasından yankılanan gizli bir çağrı vardır. Bu çağrı, kulaklara değil, gönüllere fısıldanır. Ve yeryüzünde, o çağrının peşine düşen, adları sanları bilinmese de sadırları geniş “meçhul yolcular” bulunur. Kimi rüzgârın uğultusunda duyar o sesi, kimi bir kitabın sararmış sayfaları arasında. O kadim sese kulak verip Anadolu’nun taş-toprak duvarlı bir köy evinde, gaz lambasının isiyle karışık titrek ışığında yola revan olan bir çocuğun, Yunus’un mahcup ve samimi hikâyesidir bu çalışma. Bu hikâyenin figüranı ne devleşen bir ilim abidesi olma hevesindedir ne de kürsülerden dünyaya nizam verme iddiasındadır. O, sadece isminin ağırlığını omuzlarında hisseden ve yüreğine düşen o “Yunusluk mayası” nı bulmaya çalışan bir gariptir. Bu hikâyenin (İrfan Hoca misali) kurgusal anlatımları dışında tamamı gerçek, yaşanmış bir hayat serüveninden derlenmiştir. Zira tarih, hakikat yolcularını üç ayrı "Yunus" aynasında seyrettirir bizlere: İlki Hz. Yunus’tur, "teslimiyetin" ve "tövbenin" Yunus’u… Karanlıklar içinde bir nur arayanlara, balığın karnındaki o derin acziyeti, hiçliği “Senden başka ilah yoktur, ben zalimlerden oldum” yakarışıyla gelen selâmeti öğretir. İkincisi Yunus Emre’dir; "aşkın" ve "hizmetin" Yunus’u. O, kırk yıl taşıdığı odunun eğrisini dergâha, sözün eğrisini gönüle sokmayan, "Ete kemiğe büründüm, Yunus diye göründüm" diyerek varlık iddiasından vazgeçen bir aşk eridir. Ve o köylü çocuk Yunus. O, bu çağın "arayışta olan" Yunus’u olmaya öykünmüş, yollara düşmüş, düşe kalka yürümüş bir garip Yunus’tur. O, köy okulunun tozlu sıralarından akademi kürsülerine uzanan o uzun ve meşakkatli yolda, makamların yükselttikçe küçülttüğü, unvanların arttıkça mahcubiyetini derinleştirdiği bir "ebedi talebe"dir. Onun yolculuğu, bir kariyer basamağı tırmanışından ziyade "sadece bir arayış yolcusu olma" çabasıdır. Bu eser, kürsülerde gürleyen bir sesin değil, kendi iç sesini duymaya çalışan bir sükûnetin öyküsüdür. Prizren’in taş sokaklarından İstanbul’un yedi tepesine, Anadolu’nun bozkırından üniversite koridorlarına uzanan geniş bir coğrafyada, bilginin sahibini nasıl terbiye ettiğine, ilmin kuru bir malumattan nasıl irfan arayışına, irfanın ise insanı nasıl “hiçliğe” taşıdığına şahitlik etmeye çabalayan bir çocuğun hikayesini göreceksiniz. Bu serüvende, bilginin bir "güç aracı" değil de bir "hizmet vesilesi" olduğunu, öğretmenin asıl vasfının "öğretme" sorumluluğunun yanında "hâl ile dokunmak" olduğuna da dikkat çekilmek istenmektedir. Bu Yunus "Ben bildim" deme gafletinden, "Rabbim, hayretimi ve gayretimi artır" duasına sığınan bir yalnız yolcudur. O, öğretirken öğrenen, yürürken yolu tanıyan, öğrencisinin gözünde kendi eksikliğini görüp tamamlamaya çalışandır. Bilir ki "Oldum" demek "Öldüm" demektir. Bu yüzden o, menzile varmaktan ziyade yolda olmayı ve o yolda pişmeyi gaye edinmiştir. Onun heybesinde doğruların yanında yanılgılar, düşüşler, kalkışlar ve beşer olmanın getirdiği o ince hüzünler de vardır. Bu satırları okurken, belki de bir başkasının hikâyesini değil de kendi içinizdeki o arayan, soran, susan ve yanan kendi "Yunus’unuzu" bulacaksınız. Çünkü bu kitap, bir biyografiden öte, insanın kendi içine ayna tutma gayesindedir. Ve unutmayalım ki hakikate giden yol, iddialardan, unvanlardan veya kelimelerden geçmez, ancak ve ancak gönülden geçer. Yola düşenlere, haddini bilenlere, yolda pişmeyi göze alanlara ve menzile varmaktan ziyade “yolun tozu” olmaya talip olanlara…selam olsun.